Leerlingen worden watermakers: KU Leuven en AquaFlanders lanceren nieuw STEM-project rond kraanwater
Hoe wordt kraanwater gemaakt? Welke technologie schuilt achter een glas drinkwater? Met een vernieuwd STEM-project rond waterproductie laten KU Leuven InnovationLab en AquaFlanders, de federatie van Vlaamse waterbedrijven en rioolbeheerders, leerlingen zelf aan de slag gaan als watermaker. Het educatieve pakket maakt wetenschap tastbaar op een moment waarop Vlaanderen extra inzet op STEM-onderwijs en de vraag naar technisch-wetenschappelijk talent hoog blijft. Dit jaar gingen al 1000 leerlingen aan de slag met één van de 10 STEM-koffers rond waterproductie.
Van gebruiker naar watermaker
KU Leuven InnovationLab en AquaFlanders maken van kraanwaterproductie een concreet STEM-verhaal dat aansluit bij de leefwereld van leerlingen. In Vlaanderen gebruiken we gemiddeld zo’n 80,4 liter kraanwater per persoon per dag, vaak zonder erbij stil te staan welke technologie en kennis daarvoor nodig zijn
Dankzij het educatieve pakket kruipen leerlingen in de rol van watermaker. Ze analyseren verschillende soorten water, bouwen hun eigen waterzuiveringsinstallatie en testen hoe goed hun installatie werkt. Door theorie te combineren met experiment krijgen leerlingen inzicht in processen zoals filtratie, actieve kool en desinfectie.
Zo ervaren leerlingen stap voor stap hoe waterbedrijven van water uit rivieren of van grondwater veilig en kwaliteitsvol kraanwater maken. Achter elk glas kraanwater zit immers een complex technisch proces dat je pas begrijpt als je het zelf in handen neemt.
Ingenieurswerk tastbaar maken
Met InnovationLab wil de faculteit Ingenieurswetenschappen van de KU Leuven abstracte concepten uit chemie, fysica en biologie concreet maken en tonen hoe ingenieurs die kennis geïntegreerd toepassen en daarmee en grote impact hebben op de gezondheid van mens en planeet. De productie van kraanwater is hiervan een perfect voorbeeld. Leerkrachten krijgen kant-en-klaar materiaal om met hun leerlingen aan de slag te gaan rond realistische maatschappelijke uitdagingen.
In dit project gaan leerlingen zelf aan de slag met de productie van kraanwater. Ze analyseren, bouwen, testen en verbeteren zoals een ingenieur dat ook doet. Zo zien ze hoe chemie, fysica en biologie samenkomen in iets tastbaars: het water dat elke dag uit hun kraan komt.
Watersector als toekomstsector
AquaFlanders ziet in het project een kans om jongeren te laten kennismaken met de watersector als werkveld voor technisch en wetenschappelijk talent. De Vlaamse waterbedrijven leveren dagelijks kraanwater aan bijna 6,9 miljoen mensen in Vlaanderen. Goed voor een jaarlijkse productie van ruim 350 miljard liter kraanwater. Dat is een hele uitdaging.
Kraanwater is een basisvoorziening. Maar veel mensen staan er niet bij stil welke expertise nodig is om kraanwater te maken. Met dit project willen we jongeren inspireren om later mee te bouwen aan oplossingen voor de wateruitdagingen in Vlaanderen.
Nood aan meer talent
De lancering van de bundel komt op een moment waarop Vlaanderen blijft inzetten op STEM-onderwijs. Vandaag kiest ongeveer 36% van de leerlingen in het secundair onderwijs voor een STEM-richting, terwijl de ambitie richting 40% tegen 2030 gaat.
De doorstroom van deze leerlingen naar STEM-richtingen in het hoger onderwijs is echter beperkt, waardoor het tekort aan technische profielen op de arbeidsmarkt blijft. Een groot deel van de knelpuntberoepen situeert zich in technische en wetenschappelijke functies. Initiatieven die scholieren op jonge leeftijd in contact brengen met STEM in de praktijk, helpen om die kloof te verkleinen.
Leerkrachten maken het verschil
De projectkoffers en –bundels zijn in de eerste plaats een hulpmiddel voor leerkrachten. Zij brengen STEM tot leven in de klas en leggen de brug tussen theorie en praktijk.
Het vernieuwde STEM-project ‘Waterzuivering’ is ontwikkeld voor leerlingen in de tweede en derde graad secundair onderwijs en maakt deel uit van het aanbod van KU Leuven InnovationLab.
Leerkrachten kunnen een STEM-koffer ontlenen met alle praktische benodigdheden om met het project aan de slag te gaan. Zo kunnen ze het project integreren in hun lessen en hun leerlingen ondersteunen in onderzoekend en ontwerpend leren.