Alles over waterhardheid

Wat is hard water?

De hardheid van water is de som van het aanwezige calcium en magnesium, twee stoffen die essentieel zijn voor de gezondheid. Die mineralen zijn niet schadelijk voor u. Integendeel, ze zijn noodzakelijk voor uw gezondheid. Maar het calcium kan wel voor een storende kalkafzetting zorgen.

We drukken de hardheid van water meestal uit in Franse graden (°F). Soms worden ook Duitse graden (°D) gebruikt. Volgend rekensommetje kan je helpen: 1°F = 0,56°D.

Volgens hardheid kunnen we het water indelen in vijf categorieën:


in Franse graden

in Duitse graden

zeer zacht

0 – 7 °F

0 – 4 °D

zacht

7 – 15 °F

4 – 8 °D

middelhard

15 – 30 °F

8 – 17 °D

hard

30 – 45 °F

17 – 25 °D

zeer hard

> 45 °F

> 25 °D


Waarvoor staan die Franse en Duitse graden?

1 Franse graad stemt overeen met:

4 mg/l calcium (= 0,1 mmol/l Ca) of 10 mg/l calciumcarbonaat (= 0,1 mmol/l CaCO3),
2,4 mg/l magnesium (= 0,1 mmol/l Mg) of 4 mg/l magnesiumoxide (= 0,1 mmol/l MgO)

1 Duitse graad stemt overeen met:

10 mg/l calciumoxide (= 0,18 mmol/l CaO)

Wat zijn de normen?

In de Vlaamse Drinkwaterwetgeving (BVR 13 dec 2002) is voor hardheid een wettelijk maximum opgenomen van 67°F.

Indien het waterbedrijf zelf een ontharding doorvoert, moet een minimale resthardheid van 15°F (of 8°D) behouden blijven.

Wat kunnen de gevolgen zijn van hard water?

Hard water (boven 30°F of 17°D) kan zorgen voor comfortproblemen. Vooral wanneer hard water verwarmd wordt (vooral bij verwarmen boven de 55°C) of wanneer hard water in contact komt met lucht, bijvoorbeeld via de douchekop of aan de kraan, kan dit kalkafzetting veroorzaken.

Kalkafzetting aan de douchekop of aan de kraan kan leiden tot verstopte kranen of leidingen. Kalkaanslag in boilers leidt tot een hoger energieverbruik. Bij elektrische apparaten, zoals koffiezetapparaten, vaatwasser of wasmachine, kan kalkafzetting leiden tot verlies van energierendement.

Bij hard water dien je bij het wassen meer product te gebruiken.

Hoe hard is mijn water?

Onderstaande figuur geeft een overzicht van de waterhardheid weer in Vlaanderen. Als je de exacte waterhardheid wilt weten in jouw straat of gemeente, kan je dat terugvinden op de website van jouw waterbedrijf. Indien je al een waterontharder hebt en wil weten wat de hardheid is van het water, vraag dan advies aan jouw installateur.

Kaart

Hoe kan je kalkaanslag vermijden of verwijderen?

Door rekening te houden met volgende tips kan je veel problemen voorkomen:

  • Bij kleine huishoudtoestellen (bv. waterkoker, koffiezetmachine) kan je kalkaanslag verwijderen met een azijnoplossing.
  • In je vaatwasser is normaal gezien een waterontharder ingebouwd (voeg wel regelmatig zout toe). Veel vaatwastabletten bevatten al een anti-kalkproduct.
  • Voor wasmachines kan je bij programma's boven 55°C een kalkwerend product aan het wasmiddel toevoegen. Veel wasmiddelen bevatten zelf al anti-kalkproducten.
  • Voor je stoomstrijkijzer raden wij aan de handleiding te raadplegen.
  • Om ketelaanslag te vermijden in je boiler raden wij je aan het water af te stellen tussen 55°C en 60°C. Deze temperatuur is ruim voldoende voor huishoudelijk gebruik.
  • Je krijgt minder aanslag indien je na gebruik van warm water onmiddellijk naspoelt met koud water.
  • Voor bepaalde toepassingen (toiletten doorspoelen, wasmachine, tuin besproeien …) is geen drinkwater nodig en kan regenwater een alternatief zijn. Regenwater is zacht en zal er daardoor voor zorgen dat je bv. minder waspoeder moet gebruiken in de wasmachine en dat er minder of geen kalkaanslag optreedt. Let wel: het is verboden om verbindingen te maken tussen drinkwaterleidingen en leidingen met regenwater en om te koken of om ons te wassen, raden we omwille van gezondheidsredenen aan om kraanwater te gebruiken.

Wanneer plaats ik een waterontharder?

Hard tot zeer hard water (> 30°F of > 17°D) kan bij opwarmen comfortproblemen veroorzaken. De mate van comfortproblemen hangt af van de samenstelling van het water. Vraag daarom meer info aan je waterbedrijf.

Je bent vrij te kiezen of je al dan niet een waterontharder plaatst. Indien je een waterontharder wenst te plaatsen, dan hou je best rekening met volgende aandachtspunten:

  • Informeer bij jouw drinkwaterbedrijf naar de hardheid van het verdeelde water, zodat je de juiste overweging kan maken over het al dan niet plaatsen van een ontharder. Een ontharder is niet nuttig wanneer het geleverde water zacht is.
  • Laat de ontharder steeds installeren, afregelen en onderhouden door een vakman. Kies voor een erkend installateur die op de hoogte is van het ‘Technisch reglement voor water bestemd voor menselijke aanwending’ van AquaFlanders en het Repertorium van Belgaqua.
  • Ontharding wijzigt de minerale samenstelling van het leidingwater, aangezien calcium en magnesium vervangen worden door natrium. Hierdoor kan het leidingwater voor personen die een zoutarm/zoutloos dienen te volgen, ongeschikt wordt voor consumptie. In dergelijk geval dient een oplossing voorgesteld te worden aan de consument, bv. het voorzien van een aftappunt met niet-onthard water of het toepassen van de ontharding enkel op het warmwatercircuit.
  • Kijk regelmatig na of het toestel nog goed werkt, en sluit een onderhoudscontract af met jouw installateur. Laat jouw waterontharder zeker eenmaal per jaar grondig onderhouden door de leverancier of installateur. Het is onontbeerlijk voor de kwaliteit van jouw water dat de ontharder goed afgesteld is en blijft. Bij onvoldoende zorg en onderhoud van de ontharder kunnen er zich ook bacteriën in ontwikkelen.

Er werd een charter ondertekend tussen de Vlaamse waterbedrijven (AquaFlanders) en de Belgische federatie voor waterbehandeling (Aqua Belgica). Dit charter heeft tot doel om de eindconsument op de best mogelijke manier correct en eenduidig te informeren over het leidingwater, zoals aangeleverd door de waterbedrijven enerzijds, en over de mogelijke wens tot ontharding van dat leidingwater door de eindconsument anderzijds.

Charter AquaBelgica en AquaFlanders

Milieu

Een waterontharder wordt regelmatig gespoeld met water en daardoor krijg je een hoger waterverbruik. Het zoute spoelwater gaat naar de riolering voor verdere zuivering. Waterontharders zijn niet milieuvriendelijk. Ze verhogen de milieuvracht naar de riolering en er dient meer water verbruikt te worden voor het spoelen van de installaties. Waak erover dat het ontharde water steeds voldoet aan de drinkwaternormen.